Thay khớp cổ tay toàn phần: Giải pháp cuối cùng cho viêm khớp sau chấn thương
Vì các lựa chọn phẫu thuật khác đã thất bại, thay khớp cổ tay toàn phần có thể được sử dụng như một thủ thuật cứu cánh để đạt được một cổ tay ổn định và không đau [1]. Mặc dù kỹ thuật này hiệu quả trong việc giảm đau và tạo ra sự ổn định, nó cũng hy sinh vận động của cổ tay. Đối với bệnh nhân viêm khớp sau chấn thương, đây là lựa chọn khi các phương pháp bảo tồn hoặc phẫu thuật hạn chế đã không đáp ứng được nhu cầu điều trị.
Chỉ định và phân loại bệnh lý
Việc lựa chọn giữa thay khớp cổ tay toàn phần, gắp đốt đầu radius, hay gắp bán phần phụ thuộc vào mức độ tổn thương của các khớp [1]. Nếu viêm khớp chỉ giới hạn ở khớp radiocarpal và các khớp trung gian cổ tay được bảo tồn, một thủ thuật gắp bán phần có thể là lựa chọn hiệu quả để giảm đau, cải thiện sự ổn định và duy trì một số vận động thông qua các khớp trung gian. Ngược lại, nếu toàn bộ khớp radiocarpal bị ảnh hưởng, gắp radioscapholunate thường được ưu tiên hơn.
Tuy nhiên, khi viêm khớp lan rộng hoặc các phương pháp trước đó thất bại, thay khớp cổ tay toàn phần là giải pháp triệt để. Thủ thuật này đòi hỏi phải cắt bỏ phần distal của xương trụ do sự chênh lệch chiều dài giữa radius và ulna hoặc do viêm khớp tại khớp bán nguyệt-cử trượng [1]. Mặc dù không thể khôi phục chức năng vận động bình thường, mục tiêu chính vẫn là đạt được một cổ tay ổn định và không đau.
Kỹ thuật phẫu thuật và xử lý tổn thương
Đối với các trường hợp viêm khớp sau chấn thương nội bộ (ví dụ: gãy xương Barton), việc tiếp cận và xử lý kỹ lưỡng là quan trọng. Khi thực hiện thay khớp cổ tay toàn phần, bác sĩ cần làm sạch bề mặt khớp để loại bỏ sụn fibrocartilage, nhận diện rõ vị trí sẹo metaphyseal và tạo ra đường cắt đúng vị trí gãy cũ [1]. Việc sử dụng các dây Kirschner nhỏ giúp xác định chính xác mặt phẳng của vết thương trước khi thực hiện osteotomy.
Bên cạnh đó, nếu có sự lệch lạc nội bộ (malunited fractures) hoặc tổn thương liên quan đến khớp bán nguyệt-cử trượng, việc xử lý đồng thời các bất thường này cũng cần được thực hiện trong cùng một lần phẫu thuật để đảm bảo kết quả tối ưu [1].
Mục tiêu và kết quả dự kiến
Trong bối cảnh viêm khớp sau chấn thương, kết quả của thay khớp cổ tay toàn phần được đánh giá dựa trên khả năng đạt được sự ổn định chức năng. Mặc dù không thể khôi phục vận động, thủ thuật này giúp bệnh nhân thoát khỏi cơn đau và hạn chế các biến chứng liên quan đến viêm khớp tiến triển [1]. Kết quả tốt hoặc xuất sắc đã được báo cáo trong một số nghiên cứu nhỏ với thời gian theo dõi từ 2-3 năm, cho thấy khả năng cải thiện chức năng cổ tay và làm chậm quá trình tiến triển của viêm khớp ở những bệnh nhân khỏe mạnh, hoạt động [1].
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thủ thuật này không phục hồi được vận động bình thường của cổ tay. Việc lựa chọn phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa nhu cầu giảm đau và sự hy sinh về mặt chức năng vận động.
Tài liệu tham khảo
- [1] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 3724