Quản lý dinh dưỡng: Nền tảng của quá trình liền xương
Dinh dưỡng được coi là yếu tố quan trọng nhất trong việc hỗ trợ lành tất cả các mô, bao gồm cả xương. Để tối ưu hóa quá trình chữa lành, người bệnh cần đảm bảo đủ lượng calo, vitamin và đặc biệt là protein [2]. Tình trạng dinh dưỡng có thể được đánh giá gián tiếp thông qua mức độ albumin tổng thể; nếu chỉ số này thấp, việc bổ sung dinh dưỡng và tư vấn chế độ ăn sẽ rất hữu ích [2].
Yêu cầu cụ thể về chế độ ăn uống
Nghiên cứu khuyến nghị rằng bệnh nhân nhóm có nguy cơ suy dinh dưỡng cao trên 70 tuổi nên được bổ sung các chất bổ sung protein và năng lượng trong một khoảng thời gian 8 tuần sau phẫu thuật [5]. Dinh dưỡng không thể được sửa chữa nhanh chóng trong thời gian trước phẫu thuật ngắn gọn, do đó việc theo dõi liên tục sau phẫu thuật với sự hỗ trợ của gia đình hoặc đồng nghiệp là cần thiết [5]. Thiếu dinh dưỡng được xem là một phần của hội chứng lão khoa và có thể dẫn đến nguy cơ mất chức năng, biến chứng và tử vong cao hơn [5].
Thói quen sống ảnh hưởng đến liền xương
Hút thuốc lá là bệnh lý mãn tính phổ biến nhất ảnh hưởng đến quá trình liền xương. Tỷ lệ chậm liền và không liền xương cao hơn ở người hút thuốc, và hiệu quả này có thể tỷ lệ thuận với số lượng điếu thuốc hút mỗi ngày [2]. Cơ chế chính xác chưa được hiểu đầy đủ nhưng liên quan đến chức năng giảm của tế bào tạo xương và tưới máu cục bộ giảm xuống [2]. Do đó, ngừng hút thuốc là rất quan trọng. Tuy nhiên, việc cai thuốc trong bối cảnh căng thẳng của chấn thương cấp tính là vô cùng khó khăn; tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên gia về cai thuốc hoặc các chương trình cai thuốc có thể cung cấp sự hỗ trợ cần thiết [9].
Phục hồi chức năng và vận động sớm
Vận động sớm vào ngày đầu sau phẫu thuật và ít nhất hàng ngày tiếp theo cải thiện kết quả điều trị [4]. Việc tiếp cận vật lý trị liệu và lãnh đạo trên bệnh viện là cần thiết để đảm bảo bệnh nhân được vận động nhiều nhất có thể sau phẫu thuật thông qua các chuyên gia y tế trên bệnh viện [4]. Mục tiêu là thúc đẩy các hoạt động chức năng như di chuyển để ngồi ghế, ngồi ăn và tắm [4].
Phẫu thuật cá thể hóa và lựa chọn kỹ thuật
Tương lai của phẫu thuật viên chỉnh hình khớp đang đối mặt với những thách thức mới: bệnh nhân có nhu cầu cao hơn, kỳ vọng cao hơn và tuổi thọ dài hơn, cùng với gánh nặng ngày càng tăng của phẫu thuật sửa chữa [1]. Khái niệm ‘à la carte’ (tùy chọn theo yêu cầu) thay khớp nhằm mục đích cá nhân hóa quyết định phẫu thuật dựa trên các yếu tố như chất lượng xương, giải phẫu khớp, cơ học và động học của từng bệnh nhân [1].
Lựa chọn kỹ thuật bảo tồn mô
Ở những bệnh nhân có nhu cầu chức năng cao, việc ưu tiên an toàn cho người già hoặc đa bệnh lý so với hiệu suất là cần thiết [3]. Phẫu thuật khớp phần (compartmental knee arthroplasty) và phẫu thuật thay khớp hông bảo tồn cổ xương đùi (hip-resurfacing) nên được ưa chuộng khi khả thi để giảm thiểu tổn thương mô mềm và xương, giúp dễ dàng hơn cho các quy trình sửa chữa tiềm năng trong tương lai [1].
Kỹ thuật đối chỉnh động học (Kinematic Alignment)
Đối với phẫu thuật thay khớp gối, kỹ thuật đối chỉnh động học (KA) nhằm khôi phục chức năng bằng cách đặt các thành phần ở vị trí và hướng làm hài hòa với cơ học khớp tự nhiên [7]. Kỹ thuật này đòi hỏi đánh giá hình ảnh ba chiều để xác định chính xác hơn về sự đối chỉnh xoay, vì việc đối chỉnh theo trục cơ học truyền thống có thể không phù hợp với giải phẫu riêng của từng bệnh nhân [6].
Kết luận
Để đạt được kết quả phẫu thuật tối ưu và hài lòng cho bệnh nhân, một tiếp cận đa chiều là cần thiết. Điều này bao gồm việc đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ trước và sau phẫu thuật, quản lý các thói quen sống có hại như hút thuốc, và thực hiện phẫu thuật cá thể hóa dựa trên đặc điểm giải phẫu và nhu cầu chức năng của từng người [1]. Sự kết hợp giữa can thiệp trực tiếp (như kích thích điện từ) và gián tiếp (như tối ưu hóa dinh dưỡng và kiểm soát đường huyết) có thể thúc đẩy quá trình liền xương hoặc tạo ra sự liền xương bổ sung mà không phải phẫu thuật lại [8].
Tài liệu tham khảo
- [1] Personalized Hip and Knee Joint Replacement, 1st Edition, 2020, trang 340
- [2] Rockwood and Green's Fractures in Adults, 10th Edition, 2025, trang 1004
- [3] Personalized Hip and Knee Joint Replacement, 1st Edition, 2020, trang 341
- [4] Rockwood and Green's Fractures in Adults, 10th Edition, 2025, trang 2650
- [5] Rockwood and Green's Fractures in Adults, 10th Edition, 2025, trang 2701
- [6] Personalized Hip and Knee Joint Replacement, 1st Edition, 2020, trang 326
- [7] Personalized Hip and Knee Joint Replacement, 1st Edition, 2020, trang 340
- [8] Rockwood and Green's Fractures in Adults, 10th Edition, 2025, trang 1004
- [9] Rockwood and Green's Fractures in Adults, 10th Edition, 2025, trang 1004