Viêm tấy vết cắn ở bàn tay có thể xuất hiện sau vết cắn của chó, mèo hoặc người. Một tổn thương nhỏ ngoài da không phản ánh đầy đủ độ sâu của vết thương, đặc biệt khi đó là vết đâm xuyên. Việc nhận biết tình trạng viêm tấy lan rộng, ổ mủ hoặc nhiễm trùng bao gân giúp người bệnh đi khám đúng lúc.
Viêm tấy vết cắn ở bàn tay là gì?
Viêm tấy, hay cellulitis, là nhiễm khuẩn ở lớp sâu của da và mô dưới da. Biểu hiện thường khởi phát cấp tính với vùng đỏ có bờ không rõ, tiếp tục lan rộng, kèm theo sưng, nóng và đau khi chạm vào [1].
Sau vết cắn, vi khuẩn từ miệng động vật hoặc người có thể hiện diện trong vết thương. Hệ vi sinh ở miệng chó bao gồm nhiều loại vi khuẩn như tụ cầu, liên cầu, Bacteroides và Pasteurella multocida [2]. Vết cắn của người cũng có thể liên quan đến nhiều vi khuẩn hiếu khí và kỵ khí khác nhau [4]. Vì vậy, việc lựa chọn kháng sinh cần dựa trên loại vết cắn, độ sâu, yếu tố nguy cơ và đánh giá của bác sĩ.
Dấu hiệu gợi ý nhiễm trùng sau vết cắn
Những biểu hiện tại bàn tay phù hợp với viêm tấy gồm:
- Vùng da đỏ lan rộng, ranh giới không rõ.
- Sưng nề quanh vị trí bị cắn.
- Da ấm hơn vùng xung quanh.
- Đau hoặc nhạy cảm khi sờ vào [1].
Nếu nhiễm trùng nằm ở khoang sâu phía mu bàn tay, người bệnh có thể bị sưng, đỏ, tăng nhiệt, đau khi ấn, đau khi duỗi ngón tay hoặc chảy mủ từ vị trí tổn thương xuyên da [3]. Các biểu hiện này cần được bác sĩ đánh giá để xác định có ổ áp-xe hay không.
Khi nào cần nghĩ đến nhiễm trùng bao gân?
Vết đâm ở mặt lòng ngón tay, nhất là gần nếp gấp gân, có thể dẫn đến nhiễm trùng bao gân gấp. Cơ chế thường gặp là vi khuẩn được đưa trực tiếp vào bao gân qua tổn thương xuyên da. Đau dọc theo bao gân và ngón tay được giữ ở tư thế cứng là những dấu hiệu đáng lưu ý [6].
Vì sao vết cắn của mèo cần được chú ý?
Vết cắn của mèo thường tạo thành lỗ đâm nhỏ nhưng có thể tiến triển thành nhiễm trùng nghiêm trọng, đôi khi cần nhập viện. Pasteurella multocida là vi khuẩn thường được phân lập từ các vết cắn này [2]. Do đó, không nên chỉ đánh giá mức độ tổn thương dựa trên kích thước miệng vết thương.
Với vết cắn mèo nông và nhẹ, tài liệu mô tả hướng xử trí gồm làm sạch và theo dõi. Vết cắn sâu có thể cần bác sĩ mở rộng đường vào để làm sạch, cắt lọc và rửa kỹ; vết thương nặng thường được để hở, trong khi tổn thương nông hơn có thể được khâu lỏng sau khi xử lý đầy đủ [5]. Người bệnh không nên tự rạch hoặc cố nặn vết thương tại nhà.
Xử trí viêm tấy vết cắn ở bàn tay
Điều trị phụ thuộc vào độ sâu của vết cắn và mức độ nhiễm trùng. Với vết chó cắn sâu, xử trí chuyên môn có thể bao gồm cắt lọc mô tổn thương, làm sạch, rửa kỹ và để hở nhằm liền thương thì hai. Vết rách nông hơn chỉ được cân nhắc khâu lỏng sau khi đã làm sạch, cắt lọc bờ và rửa bằng lượng lớn dung dịch phù hợp [2].
Kháng sinh không nên được tự lựa chọn dựa trên hình dạng vết thương. Amoxicillin phối hợp clavulanate là một lựa chọn điều trị kinh nghiệm thường được dùng cho vết mèo cắn, nhưng quyết định dùng thuốc, đường uống hay đường tĩnh mạch phải do bác sĩ đưa ra [5]. Đối với vết người cắn, phác đồ cũng thay đổi tùy việc có cần can thiệp ngoại khoa và có yếu tố nguy cơ hay không [4].
Nếu nghi ngờ áp-xe khoang sâu, bác sĩ có thể đánh giá bằng thăm khám, chọc hút hoặc một số phương tiện chẩn đoán hình ảnh. Khi đã hình thành ổ mủ dưới cân ở mu bàn tay, điều trị thường cần rạch dẫn lưu và rửa sạch; đôi khi phải đặt dẫn lưu nếu khoang còn khoảng trống lớn [3].
Khi nào cần đi khám khẩn cấp?
Người bị cắn ở bàn tay nên được đánh giá sớm nếu xuất hiện đỏ lan nhanh, sưng nóng đau tăng, chảy mủ, đau khi duỗi ngón hoặc ngón tay ở tư thế cứng [1][3][6].
Các dấu hiệu nhiễm độc toàn thân, nhiễm trùng tiến triển nhanh, nghi ngờ nhiễm trùng khoang sâu, không thể dùng thuốc đường uống hoặc không đáp ứng với điều trị đường uống là những chỉ định để bác sĩ cân nhắc kháng sinh tĩnh mạch [5].
Kết luận
Viêm tấy vết cắn ở bàn tay thường biểu hiện bằng đỏ lan, sưng, nóng và đau. Tuy nhiên, vết đâm nhỏ vẫn có thể liên quan đến áp-xe khoang sâu hoặc nhiễm trùng bao gân. Khi triệu chứng tăng nhanh, xuất hiện mủ, đau khi vận động ngón hoặc dấu hiệu toàn thân, người bệnh cần đi khám để được làm sạch vết thương, đánh giá độ sâu và lựa chọn điều trị thích hợp.
Tài liệu tham khảo
- [1] Rockwood and Green's Fractures in Adults, 10th Edition, 2025, trang 946
- [2] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 4587
- [3] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 4582
- [4] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 4001
- [5] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 4587
- [6] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 4582