Chỉ định phẫu thuật thay khớp háng toàn phần
Phẫu thuật thay khớp háng toàn phần (Total Hip Arthroplasty – THA) được coi là một lựa chọn điều trị cho hầu hết các bệnh nhân mắc các bệnh lý của khớp háng gây đau mãn tính và suy giảm chức năng đáng kể [1]. Mặc dù ban đầu chỉ dành cho nhóm tuổi 60-75, phạm vi ứng dụng đã mở rộng do dân số già hóa. Các nghiên cứu cho thấy những bệnh nhân cao tuổi vẫn đạt được cải thiện đáng kể về giảm đau và phục hồi hoạt động hàng ngày, mặc dù có nguy cơ cao hơn về tử vong và biến chứng [4].
Bệnh lý khớp háng là một nhóm rộng lớn bao gồm các dạng viêm khớp như viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp nguyên phát hoặc thứ phát, cũng như các tình trạng đặc biệt như dị dạng khớp háng phát triển (developmental dysplasia) [1]. Ngoài ra, THA còn được chỉ định cho gãy cổ xương đùi không di lệch ở bệnh nhân khỏe mạnh, viêm khớp nhiễm trùng và một số rối loạn di truyền hoặc ung thư ảnh hưởng đến vùng chậu trên [5].
Quy trình phẫu thuật: Các bước then chốt
Phẫu thuật THA có thể thực hiện qua các tiếp cận khác nhau như trước, bên ngoài hoặc sau, tùy thuộc vào tình trạng bệnh lý cụ thể và bác sĩ phẫu thuật [2]. Một trong những điểm quan trọng cần lưu ý là sự khác biệt giữa khớp háng bị thoái hóa khớp (OA) và gãy xương. Trong khớp OA, sụn có thể bị dày lên làm biến dạng giải phẫu, trong khi ở gãy xương hoặc bệnh nhân loãng xương, cấu trúc này thường không bị biến dạng bởi các gai xương mà xương lại giòn hơn [2].
Quy trình bao gồm việc chuẩn bị mặt chậu (acetabulum) sau khi đầu xương đùi được loại bỏ. Việc sử dụng khớp nối có keo dán (cemented socket) đặc biệt quan trọng để giảm nguy cơ gãy chậu ở bệnh nhân loãng xương, vì xương sẽ dễ bị bào mòn nhanh hơn trong quá trình khoan [2]. Cần sự cẩn trọng cao độ trong định hướng khớp nối chậu để hạn chế nguy cơ trật khớp. Ngoài ra, việc cắt bỏ phần bao khớp (capsulotomy) thường được thực hiện để tăng khả năng tiếp cận và di động của háng, khác với gãy xương nơi cần bảo tồn lớp màng này [2]
Lợi ích lâm sàng so với các phương pháp điều trị khác
So sánh với phương pháp cố định và tái tạo (reduction and fixation), THA mang lại lợi ích vượt trội về kết quả chức năng, đặc biệt ở những bệnh nhân lớn tuổi khỏe mạnh bị gãy vỡ trong khớp bao [3]. Một nghiên cứu theo dõi 2 năm cho thấy nhóm điều trị bằng THA có điểm đánh giá khớp háng và chất lượng cuộc sống tốt hơn đáng kể so với nhóm cố định. Mặc dù chi phí ban đầu của phẫu thuật cố định thấp hơn, nhưng chi phí tổng thể cao hơn do các lần nhập viện liên quan đến khớp háng sau này [3]
Bệnh nhân được thực hiện THA thường hài lòng với kết quả và cảm thấy cuộc sống hàng ngày của họ đã được cải thiện [1]. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những người không thể kiểm soát đau đớn bằng các biện pháp phi phẫu thuật trước đó.
Tài liệu tham khảo
- [1] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 247
- [2] Rockwood and Green's Fractures in Adults, 10th Edition, 2025, trang 2666
- [3] Rockwood and Green's Fractures in Adults, 10th Edition, 2025, trang 2681
- [4] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 247
- [5] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 247