Khối u cuộn mạch ở đầu ngón tay: vì sao gây đau nhói dưới móng?

Khối u cuộn mạch (glomus tumor) là một tổn thương hiếm nhưng có thể gây đau nhói dữ dội ở đầu mút ngón tay, đặc biệt khi nằm dưới móng. Vì kích thước thường rất nhỏ và biểu hiện đôi khi chỉ là một điểm đau, tình trạng này dễ bị bỏ qua hoặc nhầm với chấn thương tại chỗ. Bài viết dưới đây tóm lược các dấu hiệu thường gặp, cách đánh giá và nguyên tắc điều trị dựa trên tài liệu chuyên ngành.

Khối u cuộn mạch là gì?

U cuộn mạch hình thành từ sự tăng sinh của các thành phần thuộc thể cuộn mạch, một cấu trúc có vai trò điều hòa dòng máu và nhiệt độ thông qua kiểm soát thần kinh tự chủ đối với cơ trơn thành mạch [2]. Tổn thương này thường xuất hiện ở da và mô dưới da của bàn tay, bàn chân; vùng dưới móng ngón tay là vị trí điển hình [2].

Phần lớn u cuộn mạch lành tính và thường có kích thước dưới 1 cm, đôi khi chỉ vài milimét [3]. Tài liệu ghi nhận khoảng 75% tổn thương nằm dưới móng và bệnh thường gặp hơn ở phụ nữ [5]. Tuy nhiên, các tỷ lệ này không thay thế cho thăm khám trực tiếp ở từng người bệnh.

Dấu hiệu gợi ý khối u cuộn mạch ở đầu ngón tay

Biểu hiện nổi bật nhất là đau khu trú tại một điểm rất nhỏ. Cơn đau có thể được mô tả như đau nhói, đau buốt hoặc đau lan theo kiểu châm kim. Những dấu hiệu thường được mô tả gồm:

  • Đau chói khi ấn đúng một điểm trên móng hoặc vùng đầu ngón; ấn lệch sang bên có thể ít đau hơn [5].
  • Nhạy cảm với lạnh; ngâm ngón tay trong nước đá có thể làm khó chịu tăng lên [3].
  • Một khối nhỏ dưới móng hoặc vùng quanh móng, đôi khi có màu xanh tím hoặc đỏ xanh [2].
  • Móng nhìn gần như bình thường, chỉ có thay đổi màu nhẹ hoặc thấy một vùng bất thường nằm phía dưới bản móng [1].
  • Trong một số trường hợp, chiếu sáng xuyên qua đầu ngón có thể cho thấy một chấm đỏ đục [3].

Cơ chế của cơn đau dữ dội được cho là liên quan đến các mao mạch thành dày và sự hiện diện của các sợi thần kinh không myelin trong tổn thương [3][5]. Vì vậy, kích thước nhỏ không đồng nghĩa với triệu chứng nhẹ.

Khám và chẩn đoán khối u cuộn mạch

Bác sĩ thường bắt đầu bằng khai thác vị trí đau, mức độ nhạy cảm với lạnh, thời điểm xuất hiện triệu chứng và khám trực tiếp vùng móng. Nghiệm pháp ấn vào đúng điểm đau, thường được gọi là nghiệm pháp Love, có thể hỗ trợ nhận diện tổn thương; một nghiệm pháp khác ghi nhận việc giảm đau điểm khi gây thiếu máu tạm thời bằng garô cũng được mô tả là đặc trưng [3][5]. Đây là các thông tin phục vụ thăm khám chuyên môn, không nên tự thực hiện tại nhà.

X-quang đôi khi cho thấy một tổn thương lõm hình bán cầu ở phần vỏ của đốt xa; khi hiện diện, dấu hiệu này có giá trị gợi ý cao cho u cuộn mạch [1]. MRI có thể hỗ trợ lập kế hoạch và phát hiện tổn thương nhỏ, với hình ảnh thường được mô tả là tín hiệu thấp trên T1 và cao trên T2. Tuy nhiên, hình ảnh này không đặc hiệu, và các u nhỏ hoặc vị trí không điển hình có thể cho kết quả MRI âm tính giả; tài liệu nêu tỷ lệ âm tính giả có thể là 33% [3][8]. Vì vậy, kết quả chụp không nên được diễn giải tách rời khỏi triệu chứng và khám lâm sàng.

Điều trị khối u cuộn mạch như thế nào?

Điều trị được mô tả chủ yếu là phẫu thuật cắt bỏ tổn thương. Với u cuộn mạch, cắt bỏ bờ tổn thương thường được xem là phương pháp điều trị có thể chữa khỏi [7]. Ở tổn thương dưới móng, phẫu thuật viên có thể cần bộc lộ vùng móng, lấy phần nền móng bị liên quan cùng một phần nền móng nhìn bình thường để loại bỏ tổn thương [1]. Một số kỹ thuật được thiết kế nhằm bảo tồn móng và nền móng khi có thể [6].

Sau phẫu thuật, móng mọc lại có thể trở về hình dạng bình thường, nhưng kết quả này không hoàn toàn dự đoán được [1]. Bảng tổng hợp trong tài liệu ghi nhận tỷ lệ tái phát được báo cáo khoảng 1%–18%, vì vậy việc theo dõi sau điều trị vẫn cần được bác sĩ cân nhắc [4].

Khi nào nên đi khám?

Nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa khi đầu ngón tay có một điểm đau kéo dài, đau tăng rõ khi chạm nhẹ hoặc gặp lạnh, kèm vùng đổi màu dưới móng hay khối nhỏ quanh móng. Việc không nhìn thấy khối rõ ràng không loại trừ khả năng tổn thương, bởi u cuộn mạch thường rất nhỏ và có thể bị bỏ sót khi đánh giá ban đầu [2][3].

Kết luận

Khối u cuộn mạch là một nguyên nhân hiếm nhưng đáng lưu ý của đau nhói khu trú ở đầu mút ngón tay. Đau điểm dữ dội, nhạy cảm với lạnh và dấu hiệu xanh tím dưới móng là những gợi ý quan trọng. Chẩn đoán cần kết hợp thăm khám, X-quang hoặc MRI khi phù hợp; còn điều trị thường là phẫu thuật cắt bỏ tổn thương. Do MRI có thể âm tính giả ở các u nhỏ, người có triệu chứng điển hình nên được đánh giá bởi bác sĩ có kinh nghiệm về bệnh lý bàn tay và móng.

Tài liệu tham khảo

  • [1] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 4990
  • [2] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 1265
  • [3] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 4542
  • [4] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 4535
  • [5] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 4541
  • [6] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 4990
  • [7] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 1265
  • [8] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 4542

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Related Post

Phẫu thuật thay khớp ngón tay và vai trò của khớp cổ tay cho viêm khớp dạng thấp nặngPhẫu thuật thay khớp ngón tay và vai trò của khớp cổ tay cho viêm khớp dạng thấp nặng

Đối với bệnh nhân viêm khớp dạng thấp nặng, phẫu thuật hợp nhất khớp (arthrodesis) thường được ưu tiên hơn thay khớp do tính ổn định cao. Bài viết phân