Tổn thương sụn viền khớp vai thể SLAP ở cầu thủ bóng chày: Cơ chế và điều trị

Mechanism của tổn thương SLAP trong bóng chày

Tổn thương sụn viền khớp vai (SLAP lesions) ở cầu thủ bóng chày chủ yếu phát sinh từ cơ chế kéo căng (traction injury) tác động lên điểm bám của gân tam đầu cánh tay tại chỗ sụn viền thượng vị. Trong khi một số tổn thương có thể liên quan đến lực nén hoặc cắt xé, nghiên cứu chỉ ra rằng chuyển động ném bóng tạo ra lực kéo trực tiếp lên dây chằng biceps, dẫn đến đứt gãy sụn viền [3]. Ngoài cơ chế kéo căng nội tại, còn tồn tại giả thuyết về tổn thương do xoắn và lật ngược (torsional peel-back) của sụn viền thượng hậu trong giai đoạn nâng cao tay của động tác ném, đặc biệt khi cầu thủ thực hiện các cú ném ngoài một chiều mạnh mẽ [1].

Các yếu tố nguy cơ bao gồm tuổi tác (giảm tưới máu ngoại vi), suy giảm tưới máu và các thay đổi thoái hóa. Tổn thương sụn viền thường được phân loại thành các loại, trong đó tổn thương thể Type II và Type IV là phổ biến cần can thiệp. Đặc biệt, tổn thương Type IV liên quan đến mảnh vỡ sụn viền kéo dài vào gân biceps [4].

Triệu chứng lâm sàng và chẩn đoán

Dấu hiệu đặc trưng của tổn thương SLAP ở cầu thủ bóng chày bao gồm đau tại khớp vai khi thực hiện động tác ném hoặc nâng cao tay. Các dấu hiệu chẩn đoán quan trọng trong soi khớp arthroscopic bao gồm: hõm dưới sụn viền thượng (superior sublabral sulcus) sâu hơn 5 mm, dây chằng biceps gốc dễ dàng di chuyển với đầu dò (displaceable biceps root), dấu hiệu drive-through dương tính và dấu hiệu peel-back dương tính [5].

Trong quá trình soi khớp, bác sĩ cần đánh giá độ ổn định của điểm bám biceps-sụn viền. Nếu sụn viền bị đứt nhưng điểm bám biceps vẫn ổn định, có thể chỉ cần cắt bỏ phần sụn viền bị hư hỏng. Tuy nhiên, nếu cả hai đều mất ổn định, việc tái tạo (repair) là cần thiết [5].

Phương pháp điều trị phẫu thuật

Khi can thiệp phẫu thuật, kỹ thuật đóng gói (construct) phải sử dụng nút dây chằng có tiết diện thấp (low-profile knots) hoặc cơ chế không có nút (knotless mechanism) để tránh hiện tượng va đập của nút dây chằng vào các cấu trúc xung quanh [2].

Đối với cầu thủ bóng chày trẻ tuổi, phẫu thuật tái tạo sụn viền thường được ưu tiên nếu họ chưa đáp ứng với liệu pháp bảo tồn. Tuy nhiên, trong những bệnh nhân lớn tuổi hơn (trên 35-40 tuổi) hoặc các vận động viên không thuộc nhóm ném bóng, phẫu thuật tenodesis hoặc tenotomy của gân biceps sau khi cắt bỏ tổn thương sụn viền được coi là lựa chọn đáng tin cậy hơn [4].

Trong trường hợp cần thiết phải tái tạo sụn viền, bề mặt khớp glenoid có thể được làm sạch (freshened) bằng cách sử dụng dao cắt bán kính đầy đủ (full-radius resector) qua cửa sau, với ống soi arthroscope đặt ở cửa trước hoặc cửa posterolateral [1].

Hạn chế của tài liệu tham khảo

Bài viết này tập trung vào thông tin về tổn thương sụn viền khớp vai thể SLAP trong bóng chày dựa trên các nguồn tư liệu chuyên khoa. Một số khía cạnh khác như biến chứng dài hạn hay so sánh chi tiết giữa các phương pháp phẫu thuật cụ thể có thể chưa được đề cập đầy đủ do giới hạn của phạm vi dữ liệu cung cấp.

Tài liệu tham khảo

  • [1] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 3217
  • [2] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 3161
  • [3] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 3160
  • [4] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 3161
  • [5] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 3161

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Related Post