Lợi ích của phẫu thuật thay khớp gối một lồi cầu trong
Phẫu thuật thay khớp gối một lồi cầu trong (Unicompartmental Knee Arthroplasty – UKA) được xem là một phương án thay thế ưu việt cho phẫu thuật toàn phần, đặc biệt khi chỉ có một ngăn của khớp gối bị thoái hóa. Phương pháp này mang lại lợi ích cốt lõi là khả năng bảo tồn mô xương và dây chằng, giúp duy trì chức năng sinh học tự nhiên của khớp [3].
Đối với nhóm bệnh nhân trẻ tuổi, hoạt động thể thao mạnh hoặc có yêu cầu cao về chất lượng cuộc sống, việc sử dụng các loại implant bảo tồn cấu trúc là ưu tiên hàng đầu. Mục tiêu chính không chỉ là giảm đau mà còn là tạo ra một giải pháp phẫu thuật an toàn hơn, làm chậm nhu cầu phải thực hiện phẫu thuật sửa chữa (revision surgery) phức tạp trong tương lai [4].
Chỉ định và đối tượng bệnh nhân phù hợp
Bệnh lý thoái hóa khớp gối thường không ảnh hưởng đồng đều đến tất cả các ngăn. Mất xương ở ngăn giữa bên trong (medial tibiofemoral compartment) phổ biến gấp 10 lần so với ngăn ngoài, trong khi thoái hóa khớp đầu gối trước (patellofemoral joint) ít gặp hơn [2]. Khoảng 59% các ca thoái hóa khớp gối có dấu hiệu bệnh lý ở hai ngăn [2]. Do đó, phẫu thuật một lồi cầu trong chỉ được chỉ định khi bệnh giới hạn rõ ràng tại một ngăn, tránh việc loại bỏ dây chằng chéo trước (ACL) không cần thiết.
Khác với quan niệm cũ cho rằng bệnh nhân dưới 60 tuổi không nên cấy ghép khớp, hiện nay xu hướng lâm sàng khuyến khích sử dụng các implant đặc biệt bảo tồn mô xương cho mọi độ tuổi nếu chỉ định phù hợp [4]. Việc lựa chọn implant phải dựa trên điều kiện sinh lý tổng thể và mức độ hoạt động của từng cá nhân.
So sánh với phẫu thuật toàn phần và kỹ thuật
Mặc dù phẫu thuật toàn phần (TKA) là tiêu chuẩn vàng cho nhiều trường hợp, nhưng UKA mang lại những lợi ích về mặt cơ học đáng kể. Implant trong UKA không truyền tải lực nén vào trung tâm tibia thông qua các thân xương (medullary stem), thay vào đó tác động lên tibia theo cách sinh lý hơn [3]. Kỹ thuật phẫu thuật của UKA ít xâm lấn hơn vì không cần xoay lệch đầu gối để cố định implant, giúp giảm tổn thương mô mềm và mất máu trong quá trình mổ.
Tuy nhiên, kỹ thuật này đòi hỏi sự chính xác cao về mặt giải phẫu. Việc chọn độ xoay trục của các thành phần implant cố định là rất quan trọng; sai sót có thể dẫn đến các biến chứng lâm sàng [4]. Ngoài ra, việc sử dụng các implant cá nhân hóa (patient-specific) đang trở thành một hướng đi mới để tối ưu hóa vị trí implant dựa trên đặc điểm riêng của mỗi bệnh nhân, giúp giảm thiểu rủi ro gãy xương quanh implant hoặc trật khớp [5].
Trong bối cảnh cần phẫu thuật sửa chữa cho các ca thay khớp một lồi cầu trong đã từng thực hiện, việc bổ sung thêm thành phần mới cũng được đánh giá là một phương án an toàn và ít xâm lấn hơn so với việc chuyển đổi sang phẫu thuật toàn phần [1].
Tài liệu tham khảo
- [1] Personalized Hip and Knee Joint Replacement, 1st Edition, 2020, trang 244
- [2] Personalized Hip and Knee Joint Replacement, 1st Edition, 2020, trang 244
- [3] Personalized Hip and Knee Joint Replacement, 1st Edition, 2020, trang 266
- [4] Personalized Hip and Knee Joint Replacement, 1st Edition, 2020, trang 7
- [5] Personalized Hip and Knee Joint Replacement, 1st Edition, 2020, trang 8