Lựa chọn phương pháp gây mê trong phẫu thuật nội soi khớp gối
Phẫu thuật nội soi khớp gối là một can thiệp xâm lấn tối thiểu, nhưng việc lựa chọn phác đồ gây mê vẫn là yếu tố quyết định đến sự an toàn và hiệu quả của ca phẫu thuật. Theo Campbell’s Operative Orthopaedics 2026, phương pháp gây mê có thể được thực hiện dưới dạng địa phương, vùng (bao gồm tê tủy sống) hoặc tổng hợp [1]. Quyết định không phải dựa trên một quy tắc cứng nhắc mà phụ thuộc vào tính chất của thủ thuật và đặc điểm bệnh nhân.
Trường hợp ưu tiên gây mê toàn thân
Dù nội soi khớp gối có thể thực hiện dưới gây mê vùng, các tài liệu chuyên khoa nhấn mạnh rằng phẫu thuật nội soi khớp gối thường được thực hiện dưới gây mê tổng hợp, đặc biệt khi có những yếu tố nguy cơ cụ thể [3]. Các tình huống đòi hỏi sự can thiệp sâu hơn hoặc bệnh nhân không phù hợp với gây mê vùng bao gồm:
- Trauma cấp tính tại khớp gối;
- Nguy cơ đau đớn là một yếu tố quan trọng;
- Sự can thiệp nội khớp phức tạp và đáng kể được dự kiến;
- Bệnh nhân không hợp tác hoặc đặc biệt lo âu [3].
Đối với các thủ thuật chẩn đoán đơn giản, nếu bệnh nhân hợp tác và phẫu thuật viên có kinh nghiệm trong nội soi, gây mê vùng kết hợp với thuốc an thần tĩnh mạch (như lidocaine 1% qua tĩnh mạch và bupivacaine/lidocaine tiêm vào khớp) cũng là một lựa chọn khả thi [1].
Vai trò của tê tủy sống và hạn chế trong phẫu thuật nội soi
Mặc dù tê tủy sống (spinal anesthesia) được ghi nhận là phương pháp an thần phổ biến cho các phẫu thuật dưới cánh tay hoặc chân, nhưng việc áp dụng nó cho phẫu thuật nội soi khớp gối cần cân nhắc kỹ lưỡng [2]. Một số nguồn chỉ dẫn rằng phẫu thuật nội soi có thể thực hiện với gây mê vùng và địa phương, tuy nhiên, lợi thế của gây mê toàn thân là kiểm soát hoàn toàn phản ứng sinh lý và giảm lo âu hơn trong các ca phức tạp [3].
Trong khi đó, đối với phẫu thuật thần kinh ngoại biên hoặc các thủ thuật khác ở chi dưới, tê tủy sống vẫn là lựa chọn hàng đầu. Tuy nhiên, đối với khớp gối, đặc tính của nội soi (cần thao tác linh hoạt trong không gian hẹp) và nguy cơ biến chứng về mạch máu do áp lực tourniquet khiến nhiều trung tâm ưu tiên gây mê toàn thân để đảm bảo sự ổn định và khả năng kiểm soát cơn đau sau mổ [3].
Yếu tố hỗ trợ quyết định: Tourniquet và thời gian phẫu thuật
Sự sử dụng tourniquet trong phẫu thuật nội soi khớp gối là một điểm quan trọng. Mặc dù có các kỹ thuật mới như bơm áp lực để giảm phụ thuộc vào tourniquet, phần lớn các ca phẫu thuật vẫn sử dụng tourniquet để kiểm soát chảy máu và làm trắng mô [4].
Khi sử dụng tourniquet, thời gian gây mê cần được tối ưu hóa. Thời gian đặt tourniquet nên được hạn chế không quá 90 phút cho các thủ tục thường lệ để ngăn ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu, trong khi các ca phức tạp có thể kéo dài đến 2 giờ [5]. Gây mê toàn thân giúp quản lý tốt hơn tình trạng thiếu máu cục bộ và phản ứng của cơ thể khi tourniquet được bơm căng.
Kết luận
Tóm lại, không có phương pháp gây mê nào là tuyệt đối ưu việt cho tất cả mọi trường hợp phẫu thuật nội soi khớp gối. Gây mê toàn thân thường được ưa chuộng hơn khi phẫu thuật phức tạp, chấn thương cấp tính hoặc bệnh nhân lo âu, trong khi tê tủy sống có thể xem xét trong các ca đơn giản ở bệnh nhân hợp tác. Việc tuân thủ các nguyên tắc an thần và quản lý cơn đau sau mổ là bắt buộc để đạt được kết quả phẫu thuật tối ưu, bất kể phương pháp gây mê được lựa chọn [3].
Tài liệu tham khảo
- [1] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 3052
- [2] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 3852
- [3] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 3013
- [4] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 3052
- [5] Campbell's Operative Orthopaedics, 15th Edition, 2026, trang 3052